Start- en landingsbanen zijn ongewenste locaties voor militaire vliegtuigen: ze kunnen er kwetsbaar zijn. Een dek van een vliegdekschip is moeilijk om op te landen.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat ontwerpers grote inspanningen hebben gedaan om VTOL-vliegtuigen (vertical take-off-and-landing) te maken die kunnen werken als helikopters. Maar het is buitengewoon moeilijk om ze te maken. Slechts drie van deze toestellen zijn daadwerkelijk operationeel geworden. Laten we eens kijken:
10: VFW VAK 191B
Dit zogenaamde supersonische vliegtuig gebruikte een Rolls-Royce/MAN Turbo RB.193 en twee liftjets. Het vliegtuig had een intern wapencompartiment.
Toen de vraag van de NAVO voor het vliegtuig werd geschrapt, vloog de VAK-191 verder voor onderzoeksdoeleinden als onderdeel van een ambitieus Amerikaans-West-Duits gevechtsvliegtuigproject. Toen ook dit project werd stopgezet, werd de VAK-191 in 1972 door de West-Duitse regering geschrapt.
De beste eigenschap van de VAK 191B was het eenvoudig te implementeren voortstuwingssysteem. De slechtste eigenschappen waren het zware gewicht en de kleine vleugel. Hierdoor waren landingen moeilijk en was de manoeuvreerbaarheid zeer slecht.
9: ‘The Pentagon Easychair’ Ryan X-13 Vertijet
Een manier om verticaal te starten en te landen was de "staartzitter". Dit vliegtuig had een Rolls-Royce Avon-turbojetmotor.
In een poging om het vliegtuig te promoten, stak de X-13 ooit de Potomac River over en landde hij bij het Pentagon, maar het had niet veel zin omdat het Amerikaanse leger besloot dat het de capaciteit op dat moment niet nodig had.
8: Lockheed XV-4 Hummingbird
De verticale lift kwam van stuwkracht die naar beneden werd gericht door meerdere straalpijpen, maar de opgewekte stuwkracht was veel minder dan verwacht, wat misschien de reden was waarom het concept van verticaal naar slechts kort opstijgen werd verplaatst.
Verticaal opstijgen werd verkregen door de motorstroom door meerdere straalpijpen naar beneden te leiden, aangevuld met een stroom koude lucht. Al deze apparatuur leidde tot een zwaar gewicht en een vrij lage topsnelheid van 834 km/u.
Bovendien stortten beide Hummingbird-prototypes neer, waarbij de testpiloot om het leven kwam, en het vliegtuig werd geannuleerd.
7: Yakovlev Yak-38 ‘Forger’
De Yak-38, het equivalent van de Britse Sea Harrier, maar met een hogere maximumsnelheid, diende van 1976 tot 1991 voor de Sovjetmarine en deed dienst in de Sovjet-Afghaanse oorlog. Het legde de basis voor de snelle, wendbare en indrukwekkendere Yakovlev Yak-41.
Het was uitgerust met een automatische schietstoel die de piloot in bepaalde omstandigheden uit het vliegtuig kon lanceren, een benadering die later werd overgenomen door het huidige F-35B stealth-gevechtsvliegtuig.
6: Ryan XV-5A Vertifan
De parmantige kleine Ryan XV-5A werd gebouwd om te voldoen aan de behoefte van het Amerikaanse leger om onderzoek te doen naar technologieën die nodig waren voor een luchtondersteuningsvliegtuig en redding op het slagveld. Het ontwerp verschilde qua straalmotoren niet veel van dat van de F-35B. Het systeem was echter complex in gebruik.
Add your comment