10 interessante Britse gevechtsvliegtuigen die uit productie zijn genomen

8: Saunders-Roe SR.A/1 (1947)

Hoewel de SR.A/1 behoorlijk pittige prestaties leverde, was de oorlog in de Stille Oceaan al voorbij en was er geen behoefte meer aan een dergelijk vliegtuig. Bovendien bood het grote aantal vliegvelden dat tijdens de oorlog was aangelegd veel mogelijkheden voor conventionele landvliegtuigen om er gestationeerd te worden. Het verhaal van straaljagers op het water was hiermee echter nog niet helemaal uit. De VS zou later nog de extreem goed uitziende, maar even ongelukkige Convair F2Y Sea Dart creëren.

7: Saunders-Roe SR.53

De Saunders-Roe SR.53 was snel, maar werd ingehaald door veranderingen in de dreiging - en in het regeringsbeleid. Het toestel werd voorgesteld om te voldoen aan de vraag naar een onderscheppingsjager die in staat was om in 2 minuten en 30 seconden naar 18.288 meter te klimmen. De drijfveer voor deze behoefte was bezorgdheid over de dreiging die uitging van Sovjetbommenwerpers die bewapend waren met kernwapens.

De SR.53 was een compact vliegtuig met deltavleugels en het gecombineerde vermogen van een Rolls-Royce Viper straalmotor en een de Havilland Spectre raket van 3636 kg. De bewapening bestond uit de Firestreak infrarood lucht-luchtraket. Het operationele concept was om met behulp van de raketmotor naar hoogte te klimmen, te versnellen tot een maximumsnelheid van Mach 2,2, een vanaf de grond geleide onderschepping te voltooien en dan terug te keren naar de basis met behulp van de straalmotor.

7: Saunders-Roe SR.53

Het vliegtuig was naar verluidt prettig en gemakkelijk om mee te vliegen. Het tweede prototype ging verloren door een fataal ongeluk tijdens een afgebroken start in juni 1958. Het programma werd uiteindelijk geannuleerd in juli 1960, na 56 testvluchten. De hoogst bereikte snelheid in het testvliegprogramma was Mach 1,33 (sommige bronnen vermelden Mach 1,45).

Tijdens de zeven jaar durende ontwikkeling was er veel veranderd op het gebied van lucht- en ruimtevaart, wat betekende dat het vliegtuig steeds meer verouderd raakte.

6: Martin-Baker MB3

De MB3 verscheen in 1942 en was het resultaat van een voorzichtige poging in 1939 om te zorgen voor een krachtig bewapend gevechtsvliegtuig als alternatief voor de Hawker Typhoon. Het uiteindelijke toestel zag er sensationeel uit, vooral als de zes 20 mm kanonnen gemonteerd waren.

Behalve dat het toestel er geweldig uitzag, was hij ook nog eens ongewoon verstandig uitgevoerd: een veelheid aan toegangspanelen maakte hem veel gemakkelijker te onderhouden dan zijn tijdgenoten, en de stevige structuur zou hem een goede overlevingskans hebben gegeven.

6: Martin-Baker MB3

Hij was blijkbaar gemakkelijk te besturen en extreem snel. Helaas weten we niet precies hoe snel, want minder dan twee weken na de eerste vlucht hield de Napier Sabre-motor er tijdens het vliegen mee op.

De MB3 werd vernietigd tijdens de daaropvolgende noodlanding, waarbij testpiloot Valentine Baker (de 'Baker' in Martin-Baker) om het leven kwam. Dit was een zware klap voor het bedrijf en had zoveel invloed op ontwerper James Martin (de 'Martin' in Martin-Baker) dat hij de rest van zijn carrière wijdde aan het veiliger maken van vliegtuigen door schietstoelen te ontwikkelen, die Martin-Baker tot op de dag van vandaag nog steeds produceert.

5: Fairey Delta 3

Het experimentele vliegtuig Fairey Delta 2 was het eerste vliegtuig dat 1600 km/u overschreed. In 1956 zette het toestel het wereldsnelheidsrecord in de lucht zelfs op 1822 km/u. Het was een prachtig eenvoudig ontwerp met de inherente voordelen van de deltavleugel van lage supersonische weerstand en grote structurele sterkte.

Een jaar eerder had het Britse Ministerie van Luchtvaart gevraagd om een supersonische interceptor die bommenwerpers van Mach 1,3 op 18.300 meter kon onderscheppen. Na aanvankelijk een bescheiden bijgewerkte, bewapende Delta 2 te hebben voorgesteld, kwam Fairey met de machtige Delta 3 - een onderscheppingsjager met sterke prestaties en ultramoderne technologie - en won hiermee de strijd.

5: Fairey Delta 3

Een gemengde voortstuwing van straalmotor en raket was nodig om te voldoen aan de uiterst veeleisende specificatie. Die schreef voor dat het gevechtsvliegtuig 18.288 meter moest kunnen halen met een bereik van 130 km vanaf de basis in 6 minuten, en met een snelheid van minstens Mach 2. De maximale klimsnelheid zou fenomenaal zijn geweest, waarschijnlijk zelfs vergelijkbaar met die van de huidige Eurofighter Typhoon.

Het vliegtuig zou bewapend worden met twee gigantische Red Dean-raketten, een ambitieuze nieuwe radargeleide raket. Zware onderscheppingsraketten met ultrahoge prestaties bleken echter niet populair in het Westen en de Fairey 3 werd in 1957 geannuleerd.

4: Hawker P.1103/P.1121 (nooit gevlogen)

Hawker probeerde van zijn succesvolle Hunter een supersonisch vliegtuig te maken om het eerder genoemde onderscheppingsjagercontract binnen te halen. De beperkingen van de Hunter zouden aangepakt worden door een radicaal herontwerp.

Het nieuwe vliegtuig, de P.1103, zou een compleet nieuwe romp en vleugel, een stoel voor de radaroperator, een veel krachtigere motor en raketbewapening bevatten. Om ruimte te maken voor de nieuwe radar werd een 'chin'-inlaat gebruikt.

4: Hawker P.1103/P.1121 (nooit gevlogen)

Nadat de officiële opdracht was misgelopen, bleef Hawker vertrouwen houden in het ontwerp en ging het ermee door als de zelf gefinancierde P.1121. Het vermogen moest komen van een enkele de Havilland Gyron-straalmotor en het toestel moest bewapend worden met Red Top-raketwapens, raketten en ADEN 30-mm kanonnen.

De maximumsnelheid werd geschat op een verbazingwekkende Mach 1,35 op zeeniveau - en een meer geloofwaardige Mach 2,35 op grotere hoogten. De luchtmachtleiding verwierp het ontwerp vervolgens opnieuw.

3: Martin-Baker MB5 (1942)

Ondanks de crash van de MB3 in 1942 was het duidelijk dat het vliegtuig het waard was om verder ontwikkeld te worden. Het Ministerie van Luchtvaart gaf de voorkeur aan een grondiger herontwerp. Dit resulteerde in de MB5.

De MB5, een goede kandidaat voor de titel van het beste Britse gevechtsvliegtuig met zuigermotor dat ooit gevlogen heeft, was goed bewapend (hoewel met het minder indrukwekkende totaal van vier in plaats van zes kanonnen), zeer snel en net zo gemakkelijk te onderhouden als zijn voorganger. Vliegtests bewezen dat het een uitzonderlijk toestel was, met een topsnelheid van 740 km/u, een pittige acceleratie en een soepele besturing.

3: Martin-Baker MB5 (1942)

De indeling van de cockpit was een gouden standaard voor gevechtsvliegtuigen met zuigermotoren. Het enige waar het de MB5 aan ontbrak was een goede timing. Zijn eerste vlucht was twee weken voor de landing van de Geallieerden in Normandië. Er was nooit een overtuigend argument om de iets betere MB5 te produceren.

2: Miles M.20 (1940)

De M.20 was een zeer verstandig ontwerp, slim geconstrueerd om uitstekende prestaties te kunnen leveren en toch gemakkelijk en met zo min mogelijk vertraging te produceren. Die behoefte bleek uiteindelijk echter nooit groot genoeg om de M.20 ook daadwerkelijk in productie te nemen.

De M.20 vloog voor het eerst slechts 65 dagen nadat het Ministerie van Luchtvaart opdracht voor de bouw had gegeven. Voor de structuur werd zovel mogelijk hout toegepast om het gebruik van potentieel schaars aluminium tot een minimum te beperken.

2: Miles M.20 (1940)

Om de eenvoud te bewaren, had de M.20 geen hydraulisch systeem. Hoewel dit betekende dat het landingsgestel niet intrekbaar was, maakte het bespaarde gewicht een grote interne brandstofcapaciteit mogelijk, evenals de ongewoon zware bewapening van 12 machinegeweren met twee keer zoveel munitie als de Hurricane of Spitfire.

De M.20 was langzamer dan de Spitfire maar sneller dan de Hurricane, en zijn vliegbereik was ruwweg het dubbele van dat van beide toestellen. De productie van de M.20 werd als onnodig beschouwd.

1: Hawker Siddeley P.1154

Tegen het midden van de jaren 50 was het duidelijk dat, in het geval van een oorlog, de Sovjettroepen de NAVO-luchtmachtbases snel zouden vernietigen. NAVO-vliegtuigen zouden tegenaanvallen moeten uitvoeren vanaf ruwe, onvoorbereide landingsbanen.

Verticaal opstijgende en landende vliegtuigen (VTOL) waren ook aantrekkelijk voor veel marines, omdat ze veel eenvoudiger op vliegdekschepen konden landen.

Hawker's P.1154 werd uitgeroepen tot winnaar van de door de NAVO uitgeschreven Basic Military Requirement voor een supersonische 'jump jet'. De eerste zaak die het project deed ontsporen was de verschillende behoeften van de Royal Navy en de RAF. De RAF wilde een eenzitter met één motor. De marine wilde een tweezitter met twee motoren. Op 2 februari 1965 werd de P.1154 geannuleerd vanwege de hoge kosten.