Currently reading: De beste Britse gevechtsvliegtuigen ooit

De beste Britse gevechtsvliegtuigen ooit

Groot-Brittannië heeft enkele van de krachtigste - en vaak mooiste - gevechtsvliegtuigen geproduceerd die ooit gevlogen hebben.

Het belangrijkste moment in de geschiedenis van het Britse jachtvliegtuig was de Slag om Engeland in 1940, toen de Royal Air Force (RAF) dapper en succesvol de Luftwaffe van Nazi-Duitsland weerstond.

Het was moeilijk om deze lijst tot 10 te beperken. Als we er nog 10 meer hadden kunnen noemen, hadden we graag de Gloster Gladiator, de Fairey Fulmar en de S.E.5 uit de Eerste Wereldoorlog in de lijst opgenomen. Internationale joint ventures zoals de Eurofighter Typhoon hebben we niet meegerekend. Hier zijn tien geweldige Britse gevechtsvliegtuigen:


10: Hawker Hunter

 Hawker Hunter

De Hawker Hunter, geliefd om zijn grote schoonheid en bestuurbaarheid, bleek immens populair bij zowel piloten als het grote publiek. De Hunter, ontworpen door de befaamde Sydney Camm, maker van de Hawker Hurricane, was een jachtbommenwerper die in 1954 in dienst kwam.

Een jaar eerder had hij al de krantenkoppen gehaald. Op 7 september 1953 kaapte een knalrode Hunter, bestuurd door Neville Duke, het wereldsnelheidsrecord weg van de Amerikanen door een indrukwekkende 1.171 km/u te halen boven de Engelse zuidkust. Het record zou slechts negentien dagen standhouden.


10: Hawker Hunter

 Hawker Hunter

De Hunter was een exportsucces, met bestellingen uit eenentwintig landen wereldwijd, van Abu Dhabi tot Zweden en Zimbabwe. Het type bleek capabel in gevechten en deed dienst bij verschillende luchtmachten. Het meest noemenswaardig is zijn rol bij de Indiase luchtmacht tijdens de Indo-Pakistaanse oorlogen, waar het toestel het gevecht aanging met zowel in Rusland gebouwde MiG's als in de VS gebouwde Sabres.

Er werden in totaal 1972 Hunters gemaakt en het type heeft lang dienst gedaan, Zo ging hij pas in 1994 met pensioen bij de Zwitserse luchtmacht. Ongelooflijk genoeg nam de Libanese luchtmacht het toestel in 2008 weer in gebruik, voordat het uiteindelijk met pensioen werd gestuurd in 2014, 63 jaar na de eerste vlucht in 1951.


9: English Electric Lightning

 English Electric Lightning

De English Electric Lightning was een hoogwaardige onderscheppingsjager. De Lightning stond bekend om zijn razendsnelle klimsnelheid, hoge topsnelheid en goede wendbaarheid en was in veel opzichten het beste gevechtsvliegtuig ter wereld toen het in 1960 in dienst kwam.

De Lightning is onconventioneel door zijn gebruik van gestapelde motoren. Gewoonlijk worden twee straalmotoren naast elkaar in de romp gemonteerd. Dit vliegtuig was het enige operationele vliegtuig dat deze configuratie gebruikte.


9: English Electric Lightning

 English Electric Lightning

Een ander nieuw kenmerk waren de scherp teruggebogen vleugels. De Lightning stond ook bekend om zijn dorst naar brandstof en had een zeer beperkt uithoudingsvermogen als er niet in de lucht werd bijgetankt. De Lightning kon extreem hoge hoogtes en snelheden van ruim boven Mach 2 bereiken, maar niet voor heel lang.

De Lightning is in deze lijst opgenomen vanwege zijn verbazingwekkende prestaties op het hoogste niveau, maar ook vanwege zijn belangrijke rol als afschrikmiddel tijdens de Koude Oorlog. De Lightning werd in 1988 buiten dienst gesteld door de RAF.

Back to top

8: British Aerospace Sea Harrier

 British Aerospace Sea Harrier

De Britse Harrier was de eerste operationele jachtbommenwerper die verticaal kon opstijgen en landen (VTOL) toen de RAF er in 1969 mee begon te vliegen. Deze helikopterachtige magie werd bereikt door de stuwkracht van een Rolls-Royce Pegasus-motor door vier draaibare straalpijpen te sturen.

Toen het VK afzag van grote vliegdekschepen betekende dit geen afscheid van snelle jets op zee, dankzij de VTOL-capaciteiten van de Harrier. De Harrier kreeg een radar, een verhoogde cockpit en werd aangepast voor marinegebruik, wat resulteerde in de Sea Harrier, die zijn eerste vlucht maakte op 20 augustus 1978.


8: British Aerospace Sea Harrier

 British Aerospace Sea Harrier

Toen Argentinië in 1982 de Falklandeilanden bezette, reageerde het Verenigd Koninkrijk met een marine-eenheid met twee lichte vliegdekschepen uitgerust met 26 Sea Harriers. De Sea Harriers bleken, ondanks hun relatief bescheiden topsnelheid, basisradar en beperkte hoeveelheid bewapening, formidabel in luchtgevechten.

Ze boekten tijdens deze oorlog 20 overwinningen in luchtgevechten tegen nul verliezen (hoewel er wel verschillende toestellen verloren gingen door grondvuur en ongelukken) en werden het meest succesvolle Britse gevechtsvliegtuig van na 1945, een titel die het toestel vandaag de dag nog steeds heeft. Na de Falklandoorlog werden de Sea Harriers opgewaardeerd met de uitstekende Blue Vixen-radar en de krachtige AIM-120 AMRAAM radargeleide raketten.


7: Sopwith Camel

 Sopwith Camel

De prachtige Camel tweedekker was het grootste gevechtsvliegtuig van Groot-Brittannië en haar geallieerden in de Eerste Wereldoorlog. De Camel vernietigde meer vijandelijke vliegtuigen dan enig ander toestel tijdens het conflict - in totaal 1294 - en is zonder twijfel een vermelding waard. Verbazingwekkend genoeg werden alle toestellen in slechts 18 maanden gemaakt.

Geen enkel ander gevechtsvliegtuig uit deze oorlog komt in de buurt van de score van de Camel. De Camel had twee keer zoveel vuurkracht als de vliegtuigen die hij verving en was uitzonderlijk wendbaar. Hij had echter de angstwekkende reputatie, misschien wel erger dan alle andere toestellen, dat hij menig leerlingpiloot het leven kostte.

Back to top

7: Sopwith Camel

 Sopwith Camel

Het koppel van de rotatiemotor, zo'n 170 kg die met dezelfde snelheid ronddraaide als de propeller, betekende dat de Camel met een ongelooflijke snelheid naar rechts draaide - dit was misschien wel het meest wendbare gevechtsvliegtuig aller tijden.

Vanwege de formidabele prestaties en de moeilijkheidsgraad om het vliegen met het toestel onder de knie te krijgen, genoot de Camel, en zijn uitzonderlijk vaardige piloten, een aanzienlijke reputatie. Piloten grapten wel eens dat de Camel de keuze bood tussen een "houten kruis, het Rode Kruis of een Victoria Cross".


6: Hawker Sea Fury

 Hawker Sea Fury

Als het toppunt van gevechtsvliegtuigen met zuigermotoren zouden we bijvoorbeeld enkele van de laatste versies van de Mustang of Spitfire kunnen overwegen, maar de beste vertegenwoordiger van deze categorie is waarschijnlijk de Britse Sea Fury.

Hawker besteedde veel tijd en moeite aan de ontwikkeling van een zwaar eenmotorig jachtvliegtuig en maakte de gebrekkige Typhoon, de problematische Tornado en de briljante Tempest. Wat uiteindelijk de Sea Fury werd, begon als een poging om een kleiner, lichter gevechtsvliegtuig te maken op basis van de Tempest.


6: Hawker Sea Fury

 Hawker Sea Fury

Door het verder verfijnen van de Tempest ontstonden de uitstekende Fury en Sea Fury. Ongehoord snel en krachtig, met enorme vuurkracht maar een zachte, vergevingsgezinde besturing, was dit het triomfantelijke slotakkoord van Hawker's productie van gevechtsvliegtuigen met zuigermotoren. Er werden in totaal 864 Sea Furies gemaakt.

De Sea Fury slaagde erin om minstens één MiG-15 straaljager te vernietigen in de Koreaanse Oorlog. Tijdens de invasie van de Varkensbaai schoten Cubaanse Sea Furies twee B-26's neer die door de CIA gevlogen werden. Het toestel diende bij de luchtmachten van verschillende landen, waaronder Australië, Birma, Canada, Cuba, Egypte, West-Duitsland, Irak, Nederland en Pakistan.


5: Gloster Meteor

 Gloster Meteor

De Gloster Meteor was de eerste Britse straaljager en vloog voor het eerst op 5 maart 1943, vier maanden nadat de Duitse Me 262 voor het eerst met straalmotoren had gevlogen. Het eerste operationele RAF-squadron Meteors werd in het geheim samengesteld.

Back to top

Op 12 juli 1944 werd 616 Squadron het eerste RAF-squadron dat de Gloster Meteor ontving. De eerste operationele vlucht van de Meteor vond slechts twee weken later plaats, in een poging om V-1-raketten te onderscheppen. De eerste twee V-1's werden op 4 augustus uitgeschakeld en de Meteors slaagden erin om in totaal 14 V-1's te vernietigen.


5: Gloster Meteor

 Gloster Meteor

In 1947 verscheen de F-86 met zwenkvleugels op het toneel en de Meteor werd al snel volledig overvleugeld. Om aan te geven hoe snel de ontwikkeling van vliegtuigen in deze tijd ging, moet worden opgemerkt dat de Meteor in het jaar daarvoor absolute wereldsnelheidsrecords had behaald.

Tussen 1950 en 1955, tijdens een van de gevaarlijkste periodes van de Koude Oorlog, vormde de Meteor F8 de ruggengraat van de luchtverdedigingscapaciteit van Groot-Brittannië. RAF Meteors deden dienst in elke oorlog waaraan Groot-Brittannië in deze periode deelnam (behalve Korea) en kwamen in de jaren 50 veel in actie.


4: Bristol Beaufighter

 Bristol Beaufighter

Er zijn maar weinig succesvolle gevechtsvliegtuigen ontwikkeld uit bommenwerpers. De Beaufighter (en een ander vliegtuig dat we binnenkort zullen ontmoeten) is een opmerkelijke uitzondering op deze regel. De Beaufighter was gebaseerd op de Beaufort verkennings- en torpedobommenwerper en was een tweemotorig jachtvliegtuig dat vuurkracht en flexibiliteit boven snelheid stelde.

Met vier 20 mm kanonnen, al snel aangevuld met zes Browning .303 (7,7 mm) machinegeweren in de vleugels en een royale hoeveelheid munitie, bewees de Beaufighter een uitstekende machine te zijn. Belangrijker nog was dat het toestel de nieuwste technologie mee wist te dragen in de vorm van de Air Interception-radar.


4: Bristol Beaufighter

 Bristol Beaufighter

De Beaufighter was de beste geallieerde nachtjager tot de komst van de Mosquito en opereerde in de tijd dat de Luftwaffe het meest actief was tegen de Britse eilanden. Het toestel werd ook aangepast tot een anti-scheepsvliegtuig, een rol waarin het uitblonk. Het is waarschijnlijk dat de Beaufighter meer luchtoverwinningen heeft behaald dan vaak wordt vermeld. Een cijfer van 965 is geloofwaardig, een opmerkelijke bijdrage.

Back to top

3: de Havilland Mosquito

 de Havilland Mosquito

De Mosquito werd ontworpen als een bommenwerper die geen afweergeschut nodig had omdat hij razendsnel was en meestal sneller was dan vijandelijke jagers. De sleutel tot de snelheid van de Mosquito was het gebruik van lichtgewicht materialen, een gestroomlijnde aerodynamica en een enorme hoeveelheid vermogen van de twee Merlin V12-motoren.

Het gebruik van hout bij de bouw van de Mosquito maakte hem niet alleen licht, maar betekende ook dat de Britten hun schaarse aluminiumvoorraden voor andere dingen konden gebruiken. Dankzij het slimme ontwerp had de Mosquito ook een lage luchtweerstand.


3: de Havilland Mosquito

 de Havilland Mosquito

Als nachtjager was de Mosquito het meest opmerkelijk, met een formidabele combinatie van snelheid, situationeel bewustzijn (dankzij de radar) en vuurkracht.  Aanvankelijk dachten we dat de Mosquito rond de 830 luchtoverwinningen had behaald, maar nu blijkt dat het werkelijke aantal zelfs nog hoger is.


2: Hawker Hurricane

 Hawker Hurricane

De Hurricane was het eerste vliegtuig van de RAF dat 300 mph (483 km/u) kon vliegen en zou al snel over het lot van naties beslissen. De Hurricane vloog voor het eerst in 1935 en was gebouwd op basis van de ervaring die was opgedaan met Hawker's uiterst succesvolle serie tweedekkers.

Toen Groot-Brittannië in 1940 door Duitsland werd bedreigd met een invasie, toonden Hurricane-piloten zich ware helden. Met dit type toestel werden meer overwinningen in luchtgevechten behaald dan met de Spitfire. Tijdens de hele oorlog claimden RAF Hurricanes 4540 overwinningen. De Hurricane werd ook door andere luchtmachten gebruikt, met name door de Sovjet-Unie.


2: Hawker Hurricane

 Hawker Hurricane

De Hurricane was gemakkelijker te bouwen en te repareren dan de Spitfire, en wist volgens sommigen beter te overleven als hij door vijandelijk vuur werd geraakt. De Hurricane bleek veelzijdig te zijn en werd met enig succes ingezet als nachtjager en grondaanvaller, en ook als uitstekende tankvernietiger.

Back to top

De Hurricane combineerde een degelijk casco met de uitstekende Merlin-motor om een solide gevechtsvliegtuig te creëren. Het belangrijkste was dat er grote aantallen van beschikbaar waren op het moment dat hij het hardst nodig was. Dit was met enige marge het meest gebruikte gevechtsvliegtuig tijdens de Slag om Engeland en behaalde het grootste deel van de luchtoverwinningen in deze kritieke strijd. Er werden in totaal 14.487 Hurricanes gebouwd, een aantal dat alleen door de Spitfire werd overtroffen.


1: Supermarine Spitfire

 Supermarine Spitfire

De Supermarine Spitfire was prachtig, formidabel en zonder twijfel van grote betekenis voor de nederlaag van Duitsland. De Spitfire combineerde 's werelds beste motor met een uitmuntend casco.

Het vrij kleine Spitfire prototype K5054 uit 1936, met zijn Merlin C 990 pk V12-motor, leek in weinig op het enorme monster uit 1945 met meer dan 2000 pk dat ook de naam Spitfire droeg. De Spitfire is het Britse vliegtuig waarvan het grootste aantal werd geproduceerd, met 22.685 gebouwde exemplaren.


1: Supermarine Spitfire

 Supermarine Spitfire

De Spitfire werd in de Tweede Wereldoorlog over de hele wereld ingezet en heeft waarschijnlijk meer overwinningen in luchtgevechten behaald dan enig ander geallieerd vliegtuig, inclusief de vaak genoemde Amerikaanse Hellcat. De Spitfire boekte waarschijnlijk alleen al voor de RAF 5950 overwinningen, waardoor het niet alleen de beste Britse jager is, maar ook de beste jager uit welk land dan ook.

De Hurricane mag dan wel meer vliegtuigen hebben neergeschoten in de Slag om Engeland, maar zou het moeilijk hebben gehad zonder de superieure Spitfire. De Spitfire bleef vanaf het begin van de oorlog tot aan de laatste dagen in productie en in dienst aan de frontlinie, en was altijd relevant. Zijn hoge snelheid, wendbaarheid en bijna telekinetische reactie op de bevelen van de piloot raakten nooit uit de mode. Het toestel deed nog lang na de oorlog dienst en ging uiteindelijk in 1954 met pensioen bij de RAF.

Als u dit verhaal leuk vond, klik dan op de bovenstaande Volgen knop om meer van dit soort verhalen van Autocar te zien

Join our WhatsApp community and be the first to read about the latest news and reviews wowing the car world. Our community is the best, easiest and most direct place to tap into the minds of Autocar, and if you join you’ll also be treated to unique WhatsApp content. You can leave at any time after joining - check our full privacy policy here.

Add a comment…